LOONSTROOKJE UITGELEGD

ONTCIJFER JE LOONSTROOKJE

‘Werknemers zien niet meer hoeveel belasting er wordt afgedragen’

Tekst André de Vos

De meeste mensen kijken op hun bankrekening als ze willen weten hoeveel ze verdienen. Het loonstrookje geeft meer inzicht. Maar ook daar staat niet alles.

Negen jaar geleden werd het loonstrookje vereenvoudigd. Dat was onleesbaar geworden – zeker voor de gewone werknemer – vanwege de bizar ingewikkelde belastingwetgeving rond inkomen. Er zijn nogal wat verschillende belastingen en premies, elk met hun eigen percentage, en vervelender: met hun eigen grondslag. Voor bijna elke belasting wordt een ander bedrag aan loon als uitgangspunt gebruikt.

VAN BRUTO NAAR NETTO

De belastingwetgeving rond inkomen is nog steeds complex, met veel verschillende loonbegrippen. Maar het loonstrookje is wel simpeler geworden. Ondanks alle afkortingen en het jargon is redelijk goed te berekenen hoe je van brutoloon tot nettoloon komt. Maar die versimpeling heeft nadelen: de werknemer ziet niet meer hoeveel belasting er in totaal over zijn salaris wordt afgedragen. Veel belastingen en premies vallen namelijk niet onder het brutoloon.

Zo staan de premies voor werkloosheid (WW/Awf: 7,7% of 2,7% van het loon, afhankelijk van het contract van de werknemer) en arbeidsongeschiktheid (WIA/Aof: 7,05% of 5,49%, afhankelijk van de omvang van het bedrijf) niet op het loonstrookje. Hetzelfde geldt voor de inkomensafhankelijke bijdrage voor de zorgverzekeringswet (6,75%), terwijl dat bedrag doorgaans groter is dan wat je zelf aan zorgpremie betaalt. Bij de pensioenpremie, die kan oplopen tot 25%, staat alleen het deel dat de werknemer betaalt op de loonstrook. Het werkgeversdeel – vaak het merendeel – staat er niet op.

WERKGEVERSLASTEN

Veel voor de werknemer belangrijke belastingen en premies vallen onder de werkgeverslasten. Ze worden nog steeds betaald, maar zijn in een ander hokje gezet: loonkosten werkgever. En die bepalen uiteindelijk hoeveel iemand gaat verdienen, want de werkgever kijkt naar de totale kosten. De loonkosten werkgever wijken nogal af van wat je netto ontvangt. Ze kunnen bijna twee keer zo hoog zijn als het nettoloon.

‘Het is een slechte zaak dat de werknemer een groot deel van die belastingen niet meer terugziet op zijn salarisstrook’, zegt Jaap van Muijen. ‘Daardoor zie je niet wat er precies met je geld gebeurt’. Dat heeft ook nadelige consequenties, weet Van Muijen, hoogleraar organisatiepsychologie en onderzoeksleider van het tweejaarlijkse Nationaal Salarisonderzoek. ‘In de zorg worden veel verpleegkundigen zzp’er. Ze zien hun loonstrookje en dan berekenen ze hoeveel meer ze als zzp’er gaan verdienen. Meestal kijken ze alleen naar netto, maar zelfs als ze naar het brutobedrag kijken, klopt hun rekensom niet. Voor een goede vergelijking moet je naar de loonkosten werkgever kijken. Daar zitten ook al die andere lasten in, zoals pensioen. Als je dat allemaal meerekent, dan schrik je wel even.’

Ook met het vereenvoudigde loonstrookje is het nog puzzelen. Elke cao verschilt en elke werknemer is weer anders.

1 Minimumloon

Moet verplicht op het loonstrookje, zodat mensen kunnen checken dat ze daar niet onder komen.

2 Tabelkleur

Dit is de tabel waarmee de loonbelasting wordt berekend, inclusief belastingkortingen. Voor mensen in loondienst is dat de witte tabel. Voor mensen met bijvoorbeeld een uitkering is die groen. De tabellen zijn te vinden op de site van de Belastingdienst.

3 Bovenmatige vergoeding ZVW

Bijdrage van de werkgever aan de premie van de zorgverzekering van de werknemer.

4 Premie aanvulling WW/WGA

Premie die de werknemer betaalt voor derde jaar WW-uitkering. De ‘gewone’ WW-premie staat niet op het loonstrookje omdat die onder de loonkosten werkgever valt.

5 Premie OP/AP

Het werknemersdeel van de premie voor ouderdomspensioen (OP) en pensioen bij arbeidsongeschiktheid (AP). Het merendeel van deze premies valt onder de loonkosten werkgever.

6 Loonheffing

Het bedrag aan loonbelasting dat de werknemer moet betalen over zijn maandsalaris. Dat is het tarief volgens de belastingschalen inclusief kortingen op die belasting, zoals de heffingskorting en arbeidskorting. Die bedragen komen uit de loontabel (zie tabelkleur). Vanwege die belastingkortingen is het oppassen als je twee banen hebt. Als beide werkgevers de kortingen toepassen, betaal je te weinig belasting en moet je bijbetalen.

7 Telewerkvergoeding/Thuiswerkvergoeding

Speciale vergoedingen die boven op het nettoloon komen. Die vergoedingen zijn afhankelijk van werkgever en cao. Reiskosten kunnen hier bijvoorbeeld ook staan.

8 Periode en T/m periode

Periode is de maand waarover het salaris wordt uitgekeerd. T/m periode is de optelsom (ook wel cumulatief) van alle maanden tot dan toe.

9 Loonkosten werkgever

Het brutoloon met daarbovenop de belastingen en premies die de werkgever betaalt. Zoals de premie voor WW, arbeidsongeschiktheid, inkomensafhankelijke zorgverzekering en pensioen. Let op het grote verschil met het nettoloon.

10 Salaris (uit uren gewerkt)

Hier staat het aantal gewerkte uren en het salaris dat daaruit is verkregen. Salaris kan ook (deels) komen uit een gedeeltelijke arbeidsongeschiktheidsuitkering.

11 Arbeidskorting

Een van de belastingkortingen voor werknemers die direct in de loonheffing wordt verwerkt. Veel andere belastingkortingen gaan via de jaarlijkse belastingaangifte.

12 Bijzonder tarief

Kortweg BT. Het hogere belastingpercentage voor extra inkomsten, zoals vakantiegeld, overwerk of eenmalige uitkeringen.

13 SV-dagen

Sociale verzekeringsdagen. Aantal feitelijk gewerkte dagen (maximaal vijf per week). Van belang voor hoogte en de duur van een uitkering.

14 Basis

Het bedrag waarover de premie of belasting wordt berekend: de grondslag. Die is vaak voor elke premie en belasting anders. Pensioenpremie wordt bijvoorbeeld niet over het totale brutosalaris berekend, maar over een veel kleiner deel daarvan. Er wordt gecorrigeerd voor de AOW, waarvoor mensen al apart premie betalen.

Deel deze pagina