WEGENBOUWER HELPT VASTGELOPEN JONGEREN 'DYNAMISCH OP WEG'

Tekst Eva Prins Beeld Jeannette Schols

FNV'ERS JANNY BAX, MARGREET PASMAN EN KITTY VAN DEN HOVEN NEMEN POOLSHOOGTE

Met een eigenzinnige no-nonsense aanpak weet Sallandse Wegenbouw vastgelopen of thuiszittende jongeren weer naar school of werk te helpen. ‘Een kwestie van gewoon doen’, zegt directeur Johan Middelkamp. Neem Eric Marsman (foto). Een jaar geleden zat hij nog thuis, onverzorgd en somber na het overlijden van een dierbare. En verslaafd aan computerspelletjes. Nu heeft hij een fulltime baan, verkering en wil hij verder leren (zie kader onderaan).

'Hier is altijd wat te doen, hier verveel ik me niet’, zegt Bram in de werkplaats van Sallandse Wegenbouw, gehuisvest op een bedrijventerrein in het Twentse Haarle. Vervelen deed de 21-jarige Bram zich voor hij hier kwam al een tijdje wel. De Praktijkschool maakte hij niet af, vervolgens kon hij aan de slag in het bedrijf waar ook zijn vader werkt en dat huizen aansluit op gas, water en elektra. Het beviel hem, maar een collega werkte hem eruit, zegt hij. ‘Zo werkt de wereld blijkbaar.’ Hij kwam in de bijstand en mocht van de gemeente hierheen, als een soort tegenprestatie voor zijn uitkering, om van de straat te zijn en te ontdekken wat hij verder kan en wil.

Zonder verdienmodel

Bram is een van de vijf deelnemers in het leer-werkbedrijf ‘Dynamisch op weg'. 'We houden het bewust klein en overzichtelijk’, zegt Johan Middelkamp, directeur van Sallandse Wegenbouw. Hij is de bedenker van het traject dat wordt uitgevoerd samen met het ROC van Twente, en De Kern, stichting voor maatschappelijke dienstverlening.

Die samenwerking werd begin 2019 in een paar maanden bedacht en beklonken, zegt hij. Met nadruk: ‘Zonder businessplan, zonder verdienmodel en zonder handtekeningen.’ Want Middelkamp hoeft er niet aan te verdienen en als hij ergens een broertje dood aan heeft, dan is het wel aan onnodige regels en bureaucratie.

Vertrouwen

‘Het is tijd voor praktische oplossingen, op basis van vertrouwen’, zegt hij in zijn kantoor waar hij aan een kleine delegatie van FNV Bouwen en Wonen een presentatie geeft over het prijswinnende en reeds veelbeschreven project. ‘We zijn inmiddels wereldberoemd’, lacht hij. ‘Mensen vinden het blijkbaar heel bijzonder, terwijl: het is zo simpel als maar kan.’

Er werd een BV opgericht ‘om het juridisch goed te regelen’, er kwam een projectleider vanuit De Kern: Henk Wemmenhove, en een jobcoach vanuit het ROC. Een bevriende oud-medewerker van de Sociale Werkplaats, gepensioneerd inmiddels, meldde zich als vrijwillig technisch begeleider en toen gingen ze van start. Middelkamp: ‘We zijn het gewoon gaan doen en hebben in de praktijk steeds bijgestuurd.’

Zinvol werk

Wat houdt het traject in? Het is maatwerk, maar het idee is dat de deelnemers uiteindelijk vier dagen in de week komen, 80 procent van de tijd aan het werk zijn en 20 procent theorieles krijgen. Maar dat laatste, geeft Middelkamp ruiterlijk toe, moet nog beter van de grond komen. En dat werk? ‘We hebben hier altijd wel klussen liggen, zoals schilderwerk of opruimwerkzaamheden, en soms mogen ze mee naar een bouwplaats of project. Ze doen zinvol werk, maar ze werken niet in de productie. Ik wil het productieproces niet verstoord hebben, en ze krijgen ook niet betaald. Het is voor ons iets ernaast – maar ze horen er wel helemaal bij: ze lunchen gewoon mee in de kantine en gaan mee op personeelsuitjes.’

Succesvol

Het gaat dan ook niet zozeer om de inhoud van het werk, maar vooral om alles eromheen: het reizen, op tijd komen, samenwerken, meedraaien in een bedrijf. En het allerbelangrijkste: de ervaring nodig te zijn, zegt Middelkamp. ‘Hier doen ze ertoe – dat is de belangrijkste component. Ze worden serieus genomen en gewaardeerd. Daardoor zie je ze na twee, drie weken echt opbloeien.’

En doorgroeien, want de aanpak is succesvol. Zo’n 80 procent gaat vanuit het traject (weer) naar school en/of elders aan de slag.

‘Dynamisch op weg’ begon zonder een rooie cent, vertelt Middelkamp. Inmiddels weet hij dat het zo’n twee ton per jaar kost. Dat wordt gefinancierd door de deelnemende organisaties, aangevuld met subsidies. Kernwoorden van de aanpak van Middelkamp zijn ‘simpel’ en ‘vertrouwen.’ Zo is er bijvoorbeeld geen minimum of maximum tijd: de een blijft een week, een ander een jaar. Middelkamp: ‘Ze gaan pas weg als ze er klaar voor zijn. En als het elders niet goed gaat, mogen ze ook gerust weer terugkomen.’

Ook de doelgroep is niet strak afgebakend. Niet alleen jongeren, ook werkzoekende ouderen of statushouders zijn welkom. Middelkamp. ‘Eigenlijk is voor ons maar één ding belangrijk: ze moeten van goede wil zijn.’ En ja, zegt hij eerlijk, bij zo’n 20 procent lukt het niet. ‘Die zijn niet gemotiveerd, ze blijven bijvoorbeeld te laat komen, het past niet bij ze of ze hebben te grote problemen.’

Toekomstplannen

Bram is er nu een maand of acht en heeft inmiddels een aardig beeld van wat hij in de toekomst wil. Zijn droom is kraanmachinist te worden. Maar daarvoor zijn er nog wel wat beren op de weg, zoals een groot rijbewijs. ‘Dat kan ik nu niet betalen, dus ben ik eerst op zoek naar vast betaald werk. Met mijn jobcoach hier ben ik nu aan het uitzoeken hoe en wat.’

Onder de indruk

De FNV-delegatie die onlangs een kijkje nam bij Sallandse Wegenbouw bestond uit bestuurder Margreet Pasman van de sector Bouwen & Wonen en haar collega's Janny Bax en Kitty van den Hoven. 'Dit is een project dat zeker navolging verdient', vindt Margreet Pasman. 'Met name het werken in kleine groepen is een belangrijke succesfactor en dat het in een bedrijf plaatsvindt. Ik ben ook onder de indruk van de motivatie van Johan. Vaak zie je dat áls bedrijven al opleiden, ze dat in eerste instantie voor hun eigen bedrijf, of op z’n minst de eigen sector doen. Met dit initiatief probeert hij deze jongeren met afstand tot de arbeidsmarkt een betere toekomst te geven, binnen of buiten de Bouw & Infra. Dat vind ik bijzonder en mooi. Het enige kritiekpunt dat ik heb, is dat de deelnemers niet betaald krijgen. Ze draaien niet mee in de productie, velen zijn er maar kort en hebben inkomen uit een uitkering, maar ze zijn wel aan het werk en dan moet je toch oppassen dat het geen werken zonder loon wordt.’

Meer weten? Kijk op: www.dynamischopweg.nl

JOHAN MIDDELKAMP: 'EEN KWESTIE VAN GEWOON DOEN'

HET LEVEN VAN ERIC STAAT WEER OP DE RAILS

Eric Marsman (23) kwam een jaar geleden bij Sallandse Wegenbouw werken en is sinds een paar maanden uitgestroomd. Hij heeft nu een baan als grondwerker en straatmaker, werkt veertig uur per week. In september gaat hij beginnen aan de mbo-opleiding Groen en Cultuurtechniek. In die richting wil hij verder. Eric zat een jaar geleden nog thuis, na het overlijden van een dierbare. Hij had nergens zin in, kwam de deur niet meer uit en was verslaafd aan computerspelletjes. Door bemiddeling kwam hij bij Sallandse Wegenbouw terecht en daar ging het, na een periode van gewenning, heel goed. Hij kreeg weer zin in de toekomst, vond een baan, kreeg verkering en heeft dus studieplannen. Zijn leven staat weer op de rails.

Deel deze pagina